Teknolojinin ilerlemesi, teknolojik tüm cihazların erişiminin kolaylaşması ile birlikte geleneksel yöntemlerin bir kenarda tutularak teknoloji kullanımı ile yeni girişimlerin yaratılmasına ya da hali hazırda var olan işletmelerin dönüştürülmesine dijital girişimcilik denilmektedir. Burada aslolan girişimcilik fikri olup sadece girişimciliğin gerçeklendiği ortam dijital ya da teknolojik bir ortamdır.
Dijital ekonominin ögelerinden biri olan dijital değişim ile birlikte tüketiciler, müşteriler, şirketler, değer zincirleri, sektörler ve ekosistem alışılagelen değişim hızından çok daha farklı biçimde değişimle karşı karşıya kalmıştır. Bu değişim şirketlerin stratejileri, iş modelleri, ürün ve hizmetleri, müşterileri, iç ve dış süreçleri gibi hemen hemen her alanda kendini göstermiştir. Girişimcilik süreçleri ve çıktıları üzerinde önemli değişimler meydana getiren mobil bilgisayar, bulut bilişim, sosyal medya gibi yeni teknolojiler girişimcilikte de yeni bir çağın başlangıcını oluşturmuştur. Böylece, girişimcilik ve bilgi teknolojisi kavramının birleşmesiyle “dijital girişimcilik” adlı yeni bir girişimcilik yaklaşımı ortaya çıkmıştır. Teknoloji fırsatlarının artmasıyla birlikte dijital girişimcilik uygulamaları gittikçe yaygınlaşmış, bilgi teknolojileri, işlenen bilginin farklı kullanımı, iletişim kanallarının farklılaşması ve iletişim araçların değişmesinin bir sonucu olarak dijital girişimcilik popüler hale gelmiştir.
Dijital Girişimciliğin Türleri
Dijital girişimcilik 3 farklı türde kendini göstermektedir:
• Hafif dijital girişimcilik: Bu tarz girişimcilikte; dijitallik, süreçlerde geleneksel bir tamamlayıcı olarak görülmekte ve uygulanmaktadır.
• Orta dijital girişimcilik: Bu tarz girişimci şirketlerde değer zincirinin başlıca ürünleri, teslimatı veya diğer bileşenlerine dijital olarak önemli miktarda kaynak ayırmış durumda olurlar.
• Aşırı dijital girişimcilik: Ürünün (kendisi de dijital olabilir) üretiminden müşteriye ulaştırılmasına kadar şirketin tamamı dijitaldir.
Dijital Girişim ile Geleneksel Girişim Arasındaki Farklar
| Geleneksel Girişimcilik | Dijital Girişimcilik | |
| Pazara Giriş | Zor | Kolay |
| Üretim ve Depolama | Zor | Kolay |
| Dağıtım | Daha Yavaş | Daha Hızlı |
| İşyeri | Fiziksel Ortam | Dijital İşyeri |
| Örgütsel Bağlılık | Daha Kolay | Daha Zor |
| İletişim | Yüz yüze | Teknoloji üzerinden |
| Organizasyon | Hiyerarşik düzen | Esnek |
İki tür girişimcilik arasındaki farklar yukarıda yer alan tabloda özetlenmiştir. Bunların yanında dijital girişimcilik ve geleneksel girişimcilik arasında ihracat potansiyeli açısından da farklar bulunmaktadır. Artık, farklı pazarlara, farklı ürünlerle, yeni girişimlerle sürdürülebilir ihracat yapmak dijital girişimlerle mümkün hale gelmiştir. E-ihracat firmalarının 2013-2014 büyüme oranı %92’iken, 2013’ten önceki beş yılda geleneksel ihracatçı firmaların büyüme oranı %37’dir. E-ihracatçı firmaların ihracat geçmişi 3-4 sene iken, geleneksel ihracat yapan firmaların %44’ü üst üste iki sene ihracat yapamamaktadır.
Dijital Girişimciliğin Temelleri ve Püf Noktaları
Bir sonraki bölümde dijital girişimcilik ile ilgili olarak dünyadan uygulamalar vereceğiz. Ancak bu konuyu incelemeden önce dijital girişimcilik ile ilgili temelleri ve püf noktalarını inceleyelim.
- Eğer dijital olarak bir girişim kurmak istiyorsanız; başarısızlıktan korkmayın. Dijital Girişimciliğin Temelleri ile ilgili kitapları, kursları ya da eğitimleri bulun, satın alın ve mutlaka takip edin. Dijital dönüşüm ile ilgili haber ve makaleleri takip edip bu yolda karşınıza çıkabilecek riskler ve engeller hakkında bilgi sahibi olun. Girişimcilik başlı başına bir takım riskler içerdiği için dijital girişim hakkında bilgi sahibi olmak konusunda ısrarcı olun. Bir takım başarısızlıklar söz konusu olsa bile denemekten asla vazgeçmeyn.
- Girişimcilik sürecinde, her zaman sorgulayın. Müşterilerinizin NEDEN sizi seçmeleri gerektiğini, sizin ürünlerinize NASIL ulaşacağı gibi sürekli olarak karşınıza çıkacak soru ve sorunlara cevap arayın. Hedef kitlenizi mutlaka iyi tanıyın. İstek ve taleplerinin ne olacağını ya sorun ya da doğru tahminlerde bulunmak için araştırma yapın. Hedef kitleniz ile sürekli olarak iletişim halinde olun. Onların güveni dijital girişimciliğinizin teminatıdır.
- Tüm girişim türlerinde olduğu gibi dijital girişimcilikte de aslolan sürekliliktir. Dijital girişimde de sürekliliği sağlamak amacıyla hem teknolojik yenilikleri hem de sektörünüze ait trenleri araştırmak ve bu değişime ayak uydurmak zorundasınız. Kalıcı olmak için hedef kitlenin bu değişimlere göre taleplerini mutlaka dikkate alın. Şikayetleri eleştiri olarak değil işinizi geliştirmek adına bir fırsat olarak görün.
- Dijital girişim ile pazarlamasını gerçekleştireceğiniz ürüne ya da hizmete dikkat edin. Pazarda yer alan olası rakiplerinizin konumunu inceleyin. Mutlaka yeni bir ürünle pazara girmek zorunda değilsiniz. Mevcut bir ürüne yenilik katarak değiştirerek de girebilirsiniz. Son yıllarda kişiselleştirilmiş ürünler üzerinde ciddi bir talep artışı yer alıyor. Hali hazırda var olan bir ürüne inovatif bir yaklaşım ile kişiselleştirerek sunmayı deneyebilirsiniz.
- Müşteri memnuniyeti herşeydir. Müşterilerinizi ve kullanıcılarınızı her zaman dinleyin. Daha iyisini sunmak için sürekli gelişin. Satış öncesi hizmetler ne kadar önemli ise satış sonrası hizmetler de çok önemlidir. Mutlu müşteriler, yanlarında yeni müşterileri de beraberinde getirecektir. Mutlu müşteriler, ilave reklam bütçesi ayırmadan yeni müşterilere ulaşmanın en kestirme yoludur.
Dünyadan Dijital Girişimcilik Örnekleri
Dünyanın en önde gelen firmaları arasında artık şirketi dijitale taşıyan ya da zaten dijital şirketler yer alıyor. Bunların arasında amazon, Microsoft, Apple gibi şirketleri sayabilir.
Aslında aşağıda vereceğimiz örnek dijital girişimciliğin temelleri için farklı bir açıdan bakmamız gerektiğini gösteriyor.
Netflix : Dünyanın en büyük sinema yayın şirketi. Ancak Netflixin hiç sinema salonu bulunmuyor.
Google: Dünyada yer alan internet uygulamalarının neredeyse hiçbirini kendisi yazmadı. Ancak Google Dünya’nın en büyük uygulama satış şirketi (Google Adsense temelinde düşünebilirsiniz)
AirBnb: Hiçbir otel, ev, meskeni yokken dünyanın en büyük konaklama sağlayıcılarından birisi.
Alibaba: Stoksuz çalışan dünyanın en büyük marketi.
Uber: Hiç taksisi olmayan en büyük taksi şirketi.
Bu tarz örnekleri çoğaltmak mümkün. Facebook, Youtube, Instagram, WeChat, Aliexpress bunlardan bir kaçı daha. Ülkemizde de buna benzer örnekler vermek mümkün. Yemeksepeti, Sahibinden, N11, Gittigidiyor bu tarz farklı dijital girişimcilik örneklerinden.
Özet
Dijital girişimcilik ne anlama gelir?
Teknoloji kullanımı ile yeni girişimlerin yaratılmasına ya da hali hazırda var olan işletmelerin dönüşütürülmesine dijital girişimcilik denilmektedir. Teknoloji üzerine özellikle de Internet, Mobil ve Web 2.0 odaklı projeler ile Facebook, Twitter gibi başarı hikayeleri yaratmak isteyenlerin yaptığı girişimleri “Dijital Girişimcilik” diye adlandıracağız. Özellikle açık kaynak yazılımların da artmasıyla dijital ortamda yapılan girişimci olmak ilk adımı atma anlamında çok basit gözükse de başarısızlık oranı oldukça yüksektir.
Dijital Girişimciliğin Türleri
Hafif, orta ve aşırı dijital girişimcilik.
Dijital Girişimciliğin Temelleri ve Püf Noktaları
Yukarıda saydığımız 5 adet püf noktası bulunmaktadır. Bunlar; ürün ve hizmet, AR-GE, sorgulamak, sürekli denemek ve müşteri memnuniyetidir. Konu cidden önümüzdeki yılların en önemli konuları haline gelecek olup, girişimciliği bu alanda sürdürmek isteyenler mutlaka konu hakkında eğitim ve kurs araştırmaları yaparak bilgi seviyelerini güncellemelidir.
